Biz kimik?

“Persona” haqqında


“PERSONA” MMC olaraq birinci növbədə məqsədimiz ölkəmizə və vətəndaşlarımıza dürüst, keyfiyyətli və yorulmadan xidmət etməkdir. Fəaliyyət istiqamətlərimiz olaraq bu gün Azərbaycan vətəndaşları üçün birinci növbədə ehtiyac halına gəlmiş sahələri prioritet bilmiş və bu sahələrdə hər keçən gün biraz daha inkişaf etməyi, böyüməyi özümüzə hədəf seçmişik. Əməkdaşlıq etdiyimiz mütəxəssislər istər təcrübə baxımından, istərsə də bilik və peşəkarlıq baxımından öz sahələri üzrə seçilmiş şəxslərdir. Fəaliyyətə başladığımız andan etibarən qarşılıqlı güvənc, insana hörmət və konfidensiallıq prinsiplərini özümüzə əsas olaraq götürmüş, xidmət keyfiyyətini ən yuxarı həddə çıxarmaq məqsədi ilə hərəkət etməkdəyik. Dünyada ən böyük xoşbəxtlik bir insana ən kiçik həcmdə olsa belə köməklik göstərməkdir.

“Hüquqi̇ xi̇dmətlər” haqqında


Bazar iqtisadiyyatına keçid dövründə ölkəmizin inkişafı, sahibkarlığa göstərilən xüsusi dəstək və yaradılan şərait nəticəsində bu gün çoxsaylı müəssisələr fəaliyyət göstərməkdə və yeniləri qurulmaqdadır. Bu müəssisələrdə hüquqi fəaliyyətin təşkili, beynəlxalq və yerli müqavilələrin hazırlanması, qanunvericiliyə uyğun olaraq sənədləşmənin aparılması, vətəndaşlar və ya müəssisələrlə yaranmış problemlərin həlli, dövlət qurumları ilə münasibətin tənzimlənməsi, məhkəmələrdə təmsil və s. baxımından peşəkar hüquqşünasların çatışmazlığı özünü biruzə etməkdədir. Eyni zamanda, ölkəmizdə yaşayan bütün vətəndaşların, əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin öz hüququnu və ölkə qanunvericiliyini yetərli qədər bilməməsi nəticəsində gündəlik həyatda bir sıra çətinliklərlə üzləşməsinin şahidi olmaqdayıq.

“Xari̇cdə təhsi̇l” haqqında


Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra sürətli inkişaf yoluna qədəm qoymuşdur. Ölkənin istənilən sahədə inkişafı və gələcəyi birinci növbədə onun gənc nəslinin təhsilinə bağlıdır. Təhsil üçün ölkəmizdə xüsusi diqqət və qayğının olmasına baxmayaraq qəbul etməliyik ki, bu sahədə təhsil ocaqlarımız çoxillik təcrübəyə malik olan xarici universitetlər səviyyəsində deyildir. Gənclərimizin gələcək karyeralarını qurmaları, hədəflərinin düzgün istiqamətdə yönləndirilməsi və ölkəmizin inkişafına öz töhfələrini vermələri məqsədi ilə dünyanın qabaqcıl universitetləri ilə əməkdaşlığa başladıq. Bizim vasitəmizlə arzuladığınız universitetdə təhsil almağınız artıq mümkündür. Lazım olduğu təqdirdə öz daxilimizdə və ya əməkdaşlıq etdiyimiz təhsil mərkəzlərində beynəlxalq dərəcəli imtahanlara hazırlıq tədrisini də təşkil edirik.

Faydalı Məsləhətlər

"Sosial müavinətlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda uşağın anadan olmasına görə birdəfəlik müavinət nəzərdə tutulub. Bu müavinət birdəfəlik xarakter daşıyır və hər hansı bir şərt qoyulmadan, o cümlədən valideynlərin işləyib-işləməməsindən asılı olmayaraq, ölkədə yeni doğulan bütün uşaqlara şamil olunur. Hazırda uşağın anadan olmasına görə verilən birdəfəlik müavinətin məbləği 99 manat təşkil edir. İşləməyən valideynlər müavinət almaq üçün aşağıdakı sənədləri təqdim etməlidirlər: Birdəfəlik müavinətin alınması üçün uşağın valideynləri işləmədikləri halda Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) aidiyyəti rayon və ya şəhər şöbəsinə müraciət olunur. Müraciətə aşağıdakı sənədlər əlavə olunur: 1. ata və ananın şəxsiyyət vəsiqələrinin surəti; 2. uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsinin surəti; 3. uşağın doğulması haqqında Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbəsinin arayışı; 4. uşağın valideynlərinin məcburi dövlət sosial sığorta ödəyicisi olmaması barədə arayış; 5. nigah şəhadətnaməsinin surəti; 6. yaşayış yerindən arayış. Uşağın valideynləri işlədikləri halda isə qeyd olunan birdəfəlik müavinət iş yerindən ödənilir. Bu zaman: 1. ata və ananın şəxsiyyət vəsiqələrinin surəti; 2. nikah şəhadətnaməsinin surəti; 3. uşağın doğum haqqında şəhadətnaməsinin surəti; 4. uşağın doğulması haqqında Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbəsinin arayışı təqim edilir. Aztəminatlı ailələrdə (yəni ünvanlı dövlət sosial yardımı təyin olunan ailələrdə) 1 yaşadək uşaq olduqda, ailəyə təyin olunan sosial yardımdan əlavə, həmin uşağa görə hər ay 50 manat məbləğində müavinət də təyin olunur. Həmin aylıq müavinət uşağın 1 yaşı tamam olana qədər müddətdə ödənilir.

Cinayət Məcəlləsində belə bir maddələr mövcuddur ki, şəxs kimisə "kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında" (məsələn, sosial şəbəkədə yazdığı statusda, xəbərlər altında yazdığı şərhdə və ya hər hansı bir təkə-tək olmayan yazışmada) təhqir etsə və ya kimsə barədə böhtan sayıla biləcək məlumatı yaysa - onun cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsini nəzərdə tutur. Hətta öz adı və soyadı altında bunları etməsə belə. Məsləhət görürük ki, maddələrlə hamı tanış olsun. Bu sizi həm məlumatsızlıqdan edə biləcəyiniz səhvlərdən qoruya, həm də digər şəxslər tərəfindən hüquqlarınızın pozulmasından müdafiə olunmağa kömək edə bilər. Maddə 147. Böhtan 147.1. Böhtan, yəni yalan olduğunu bilə-bilə hər hansı şəxsin şərəf və ləyaqətini ləkələyən və ya onu nüfuzdan salan məlumatları kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə, kütləvi informasiya vasitəsində və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında yayma - min manatdan min beş yüz manatadək miqdarda cərimə ilə və ya iki yüz qırx saatdan dörd yüz səksən saatadək müddətə ictimai işlər və ya bir ilədək müddətə islah işləri və ya altı ayadək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. 147.2. Ağır və ya xüsusilə ağır cinayətdə ittiham etməklə böhtan atma - iki ilədək müddətə islah işləri və ya üç ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya iki ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Maddə 148. Təhqir Təhqir, yəni kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə, kütləvi informasiya vasitəsində və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında şəxsiyyətin şərəf və ləyaqətini nalayiq formada qəsdən alçaltma - min manatdan min beş yüz manatadək miqdarda cərimə və ya iki yüz qırx saatdan dörd yüz səksən saatadək müddətə ictimai işlər və ya bir ilədək müddətə islah işləri və ya altı ayadək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Maddə 148-1. İnternet informasiya ehtiyatında saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablardan istifadə edərək böhtan atma və ya təhqir etmə İnternet informasiya ehtiyatında saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablardan istifadə edərək kütləvi nümayiş etdirməklə böhtan atma və ya təhqir etmə - min manatdan iki min manatadək miqdarda cərimə və ya üç yüz altmış saatdan dörd yüz səksən saatadək müddətə ictimai işlər və ya iki ilədək müddətə islah işləri və ya bir ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Qeyd: Bu maddədə “saxta istifadəçi adlar, profil və ya hesablar” dedikdə internet informasiya ehtiyatlarında, o cümlədən sosial şəbəkələrdə istifadəçinin şəxsiyyətini eyniləşdirməyə imkan verməyən, yəni ad, soyad və ya ata adına dair yalan məlumat yerləşdirilmiş və ya belə məlumatlar gizlədilmiş, habelə digər şəxsə aid məlumatlardan onun razılığı olmadan istifadə edilməklə yaradılmış istifadəçi adlar, profil və ya hesablar başa düşülür.

Bir çox sahibkarlar Çinlə işləmək istəyir, lakin nədən başlamalı olmalarını bilmir. Sahibkarları adətən sırf dili bilməmələri qorxudur. Lakin onu bilmək lazımdır ki, dili bilən vasitəçi tutmaq iş üçün heç də yetərli deyil. Mümkün təhlükələr barədə əvvəlcədən məlumatlı olmaq lazımdır. Risklərin bir hissəsi hüquqi xarakter daşıyır. Çin şirkətləri ilə iş zamanı çoxlu problemlər yarana bilər, ona görə də burada əsas qayda işə 100% nəzarətdir. Hər şeyi yoxlamaq lazımdır, əgər nədəsə əmin deyilsiniz - yenidən yoxlayın. İlk olaraq iş görmək istədiyiniz şirkətin təsis sənədlərini tələb etməlisiniz: - təsərrüfat fəaliyyətinin aparılması hüququ haqqında şəhadətnamə, nizamnamə; - ixrac lisenziyası (əgər təsərrüfat sırf daxili bazara yönəldilibsə, onda vasitəçi şirkətin lisenziyası olmalıdır); - müəssisənin gömrükdə deklarant qismində qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə. Sənədlərin scan olunmuş variantını aldıqdan sonra onları müxtəlif axtarış vasitələrinin şəkillər bölməsində yoxlayın (əsasən də çin saytı olan baidu.com –da). Dələduzlar sənədləri internetdən yükləyə bilərlər. Çin konraqentləri barədə məlumatlar reyestrdə saxlanılır. Müəssisələr barədə məlumatların toplandığı saytlar da mövcuddur (gsxt.saic.gov.cn, qichacha.com, icris.cr.gov.hk, companydocuments.com/Taiwan). Axtarişı şirkətin heroqliflərlə yazılan adı ilə və ya qeydiyyat nömrəsi ilə aparmaq olar. Bəzi bazalarda (məsələn, qichacha.com) inqilis dilində də axtarış etmək olar. Lakin bu zaman alınan məlumat qeyri-dəqiq ola bilər. Şirkətin internet səhifəsindən də çox faydalı məlumatlar öyrənmək olar. Etibarlı şirkətlərin saytları adətən çin (əsas) və ingilis (əlavə) versiyada olur. Fırıldaqçılarının saytları isə adətən yalnız ingilis dilində olur. Whois servisləri vasitəsi ilə domen adının qeydiyyat tarixi və kimə məxsus olduğunu öyrənmək olar. Kontraqenti müstəqil auditlə məşğul olan əsas biznes-meydançalarında (Alibaba, Globalsources və Made-in-china) da yoxlamaq olar. Çin şirkətinin əlaqə vasitələrinin araşdırılması dolayısı yolla onun güvənli olmasını təsdiq edir. Qanuni fəaliyyət göstərən firmanın iş vaxtı ərzində istənilən zaman zəngə açıq olan şəhər telefonu və faksı olmalıdır. Elektron xəritədə (maps.baidu.com) onun yerləşmə yerini nəzərdən keçirmək olar. Məhsulu görmədən sifariş vermək düzgün deyil. Xüsusilə bu topdan alqı-satqıya aiddirsə. Lakin fərdi yoxlama da 100% zəmanət vermir. "Saxta laoban" (çin dilində “patron, direktor") adlanan məşhur bir fırıldaqçılıq növü var: bəzi zavodlar üçüncü tərəflərə öz istehsalı ilə əlaqədar ekskursiyalar aparmaq və özünü müəssisənin sahibi kimi təqdim etmək imkanı verir. Ona görə də hər şeyi şəxsən yoxlamaq vacibdir. İstehsalı ziyarət edərkən texniki avadanlıqların səviyyəsini, işçilərin sayını, zavodun mövcud sifarişlərini və s. öyrənməlisiniz, adi işçilərlə danışmalı və real zamanda necə işlədiklərini görməlisiniz. Hazır olan məhsulların da sizə göstərilməsini xahiş edə bilərsiniz. Hərtərəfli yoxlama kiçik sifarişlər üçün xüsusilə vacibdir (məsələn, 20-30.000 ABŞ dolları). Belə ki, bu cür sifarişlərlə problemlər yaranarsa, onları həll etmək sifarişin qiymətinə nisbətən çox bahalı olacaq. Çində vəkillərə ödənilən qonorarlar olduqca yüksəkdir. Arbitraj məhkəmələrində məhkəmə xərcləri isə ən az 20,000 yuan (təxminən 5,000 manat) təşkil edir. Bütün xarici ticarət əməliyyatlarının hüquqi təhlükəsizliyi müqavilədəki tərəflərin maraqlarının necə nəzərə alındığına bağlıdır. Çin tərəfi bunu başa düşür və adətən müqavilə bağlamaqdan boyun qaçırmağa çalışır. Keyfiyyətsiz, natamam hazırlanmış müqavilə Çində məhkəmə baxışı mərhələsində mütləq problem yaradacaq. Ona görə də hüquqların müdafiəsini əvvəlcədən təmin etmək lazımdır. Çinlə işə başlamazdan əvvəl əqli mülkiyyət hüquqlarının qorunmasına diqqət yetirmək lazımdır: İxtira, ticarət nişanları, müəlliflik hüquqlarını müdafiə edin. Malların ilk partiyası Çin ərazisində olarsa və ya sərgidə mal göstərildisə - bir müddət sonra yerli vətəndaşlardan birinin istifadə etdiyiniz ticarət nişanına müraciət etməsi ehtimal olunur. İlk baxışda elə təəssürat yarana bilər ki, çinlilər müqavilələrin imzalanmasına başdansovdu yanaşır və onlara verilən istənilən sənədi baxmadan imzalayır. Lakin bu heç də belə deyil. Bu ölkənin iş adamları çox diqqətlidir və əgər müqaviləni asanlıqla imzalayırlarsa, deməli müqavilədə sizin maraqlarınıza zidd nəsə var. Sənədin mətni detallı tərtib edilməli və münasibətlərin müxtəlif inkişaf variantlarını əhatə etməlidir. Malların keyfiyyəti mal göndərilməzdən əvvəl və onların alınmasından sonra yoxlanılmalıdır. Birinci halda nəzarəti həyata keçirən vasitəçilərə müraciət etmək məntiqlidir. Tərəflərin razılaşmasında məhsulun keyfiyyətinə nəzarətin bütün maddələri müəyyənləşdirilibsə, malların qaytarılması tələbini bəyan etmək daha asandır. Çox güman ki, qaytarma tələbini aldıqdan sonra, təchizatçı ona bir neçə aya qədər müddət verməyi xahiş edəcək. Bu satıcının vaxtı uzatmasını bildirir və ehtimal olunur ki, o, eyni məhsul üçün başqa bir müştəri tapmağa çalışır. Zaman verib-verməmək sizdən asılıdır. Çin tərəfdaşları ilə müqavilə bağlayarkən, aşağıdakı məsələlərə diqqət yetirmək vacibdir: - Müqavilə ikidilli olmalıdır, əsas dil – Çin dilidir. Hansı dilə tərcümə olunacağının və ya ümumiyyətlə tərcümə olunub-olunmayacağının Çin müqavilə hüququ üçün heç bir əhəmiyyəti yoxdur. - Çin şirkətinin adından müqaviləni direktor (reyestrdə adı göstərilən) və ya onun nümayəndəsi (etibarnaməsi olmalıdır) təsdiqləyir. Müqaviləni imzalayandan şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti tələb edilməlidir. İmza – müqavilə tərəfinin adı və soyadını təşkil edən iki və ya üç heroqlifdir . Latın və ya kiril əlifbası istifadə olunmur. Qanuni nümayəndə imza əvəzinə kvadrat formalı fərdi bir möhür qoya bilər. - Çin şirkətinin adı - yalnız Çin dilində göstərilir. - Çin şirkətinin möhürü müqavilə üçün hüquqi cəhətdən məcburidir. Müqavilədə adı rəsmi adı ilə uyğun olmalıdır. - Malların keyfiyyət sertifikatı xüsusi sertifikatlaşdırılmış təşkilat tərəfindən verilməlidir. Sertifikat Çin təchizatçısının daxili şöbəsi tərəfindən verilirsə Azərbaycanda uyğunluq sertifikatı almaq çətin və ya mümkünsüz olacaqdır. - Çin şirkətinin bank hesabı Hong Kongda deyil, materik Çində açılmalıdır. Fiziki şəxslərin hesablarına və OSA (offshore hesabı) ilə başlayan hesablara pul köçürməyin. Bütün bu hallarda əməliyyatın legitimliyini sübut etmək mümkün olmayacaqdır, çünki, onun əsas maliyyə hissəsi ÇXR-nin valyuta nəzarəti xaricində olacaqdır. - Əməliyyata dair bütün sənədlər orijinal olaraq imzalanmalıdır.

Hamiləlik və əmizdirmə dövrü hər bir qadın və onun ailəsi üçün çox çətin və məsuliyyətli bir dövrdür. İşləyən və ya təhsil alan qadınların bu dövrdə məsuliyyətləri daha da artır. Üstəlik bəzi problemlərlə də üzləşirlər. Çünki, hamiləlik vaxtı qadınlar gərgin iş rejimində çalışa bilmir, əmizdirmə dövründə isə hər 2-3 saatdan bir körpənin yanında olmaq lazım gəlir. Bu çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün dövlətlər analara bəzi güzəştlər tətbiq edir, onlara xüsusi hüquqlar verirlər. Bu hüquqlar əmək, cinayət, ailə və s. məcəllələrdə öz əksini tapır. Lakin təəssüf ki, bəzən anaların öz hüquqları ilə bağlı məlumatları olmur və bəzi iş yerlərində onların bu hüquqları çox tez-tez pozulur. Bunları nəzərə alaraq, biz Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində hamilə qadınların və süd verən anaların hüquqları ilə bağlı bəzi məqamları oxucularımızın diqqətinə çatdırırıq. Təbii ki, ilk növbədə, bütün anaları hamiləlik və doğuşa görə verilən məzuniyyətlər maraqlandırır. Körpələrini ana südü ilə qidalandıran analar gün ərzində bir neçə dəfə uşaqlarının yanında olmalıdırlar. Bununla əlaqədar olaraq Əmək Məcəlləsində məzuniyyət dövrü iki hissəyə bölünür: doğuşdan əvvəl və doğuşdan sonra. Əmək Məcəlləsinin "Hamiləliyə və doğuşa görə məzuniyyətlər" adlı 125-ci Maddəsinə əsasən analara verilən bu məzuniyyət ödənişlidir. Lakin onun müddəti müəyyən hallarda fərqli olur. Normal doğuş zamanı analara verilən məzuniyyətin müddəti doğuşdan əvvəl 70 gün, doğuşdan sonra isə 56 gündür. Amma doğuşun çətin keçməsi (keysəriyyə əməliyyatı və s. çətin sayılan hallar) və iki və ya daha çox uşağın doğulması kimi bəzi xüsusi hallarda doğuşdan sonrakı məzuniyyətin müddəti 14 gün artırılır, yəni 70 təqvim günü təşkil edir. Kənd təsərrüfatı sahəsində çalışan qadınlara isə hamiləliyə və doğuşa görə məzuniyyət, bu qadınların işinin çətinliyinə görə verilir. Bu, normal doğuşda 140 təqvim günü (doğuşdan əvvəl 70 təqvim günü və doğuşdan sonra 70 təqvim günü), doğuş çətin olduqda 156 təqvim günü (doğuşdan əvvəl 70 təqvim günü və doğuşdan sonra 86 təqvim günü), iki və ya daha çox uşaq doğulduqda 180 təqvim günü (doğuşdan əvvəl 70 təqvim günü və doğuşdan sonra 110 təqvim günü) kimi verilir. Bəzi mütəxəssislər yuxarıda qeyd olunan vaxtların yetərli olmadığını deyirlər. Çünki körpə 6 ayına qədər yalnız ana südü ilə qidalanmalıdır. Lakin qanunvericiliyə istinad etməklə, bu problemdən çıxış yolu tapmaq mümkündür. Belə ki, adətən birinci il işləyən işçilərə məzuniyyət haqqı 6 ay işlədikdən sonra verilir, lakin "Əmək məzuniyyətinin verilməsi qaydası" Maddəsinə (maddə 131) görə, əmək müqaviləsinin bağlandığı vaxt nəzərə alınmadan işin birinci ili üçün əmək məzuniyyətindən qadınlar hamiləliyə və doğuşa görə - sosial məzuniyyətdən bilavasitə əvvəl, yaxud sonar istifadə edə bilərlər. Beləliklə analar öz körpələrinin yanında olmaq imkanını, hamiləliyə və doğuşa görə verilən sosial məzuniyyətdən dərhal sonar məzuniyyət götürərək, bir az da uzada bilərlər. Dövlət, körpəsi olan analara 6 ay müddətində işə çıxmamaq imkanı yarada bilməsə də, onlara başqa güzəştlər edir. Belə ki, dövlət Əmək Məcəlləsinin "Uşağın yedizdirilməsi üçün fasilələr" Maddəsində (maddə 244) yaş yarımına çatmamış uşağı olan qadınlara iş vaxtı ərzində istirahət və yemək üçün verilən ümumi fasilədən başqa, həm də uşağını yedizdirmək (əmizdirmək) üçün əlavə fasilələr verir. Bu fasilələrin hərəsi azı 30 dəqiqə olmaqla, hər 3 saatdan bir verilir. Qadının yaş yarımına çatmamış iki və daha çox uşağı olduğu təqdirdə isə hər fasilənin müddəti ən azı bir saat müəyyən edilir. Bu fasilələr qadının əmək haqqından çıxılmır, onlar iş vaxtına daxil olur. Ona da diqqət yetirmək lazımdır ki, qanunvericilik bu fasilələrin ən azı 30 dəqiqə olduğunu deyir, yəni, əgər siz iş yerindən uzaqda yaşayırsınızsa, siz işəgötürənlə razılığa gəlib fasilə müddətini uzada da bilərsiniz. Əmək Məcəlləsinin "Qısaldılmış iş vaxtı" Maddəsinə (maddə 91) görə analar işə çıxdıqdan sonra işəgötürəndən 36 saatadək qısaldılmış iş vaxtını tələb etmək hüququna malikdirlər. Bu haqdan analar uşaqlarının yaş yarımına qədər istifadə edə bilərlər. Bunlardan əlavə, dövlət hamilələrə və 3 yaşınadək uşağı olan analara işə düzələn zaman da böyük güzəştlər edir. Əmək Məcəlləsinin "Hamilə və 3 yaşına çatmamış uşağı olan qadınlarla əmək müqaviləsi bağlanmasının xüsusiyyətləri" Maddəsində (maddə 240) deyilir ki, hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağın olması səbəbi ilə qadınla əmək müqaviləsinin bağlanmasından imtina etmək yol verilməzdir. Bu qayda işəgötürənin müvafiq işi (vəzifəsi) olmadığı, habelə qadın əməyindən istifadə olunmasına yol verilməyən iş yerlərinə işə götürməkdən imtina olunan hallara şamil olunmur. İşəgötürən hamilə və ya 3 yaşına çatmamış uşağı olan qadınla bu səbəblərə görə əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina etdikdə, qadın imtinanın səbəbi barədə işəgötürəndən yazılı cavab verilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina edilməsinin səbəblərinə görə qadın hüququnun müdafiə olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. Hamilə qadınların və 3 yaşınadək uşağı olan anaların vəziyyətinin xüsusiyyətlərinə görə gecə işlərinə, iş vaxtından artıq işlərə, istirahət, iş günü hesab edilməyən bayram və digər günlərdə işə cəlb edilməsinə, habelə onların ezamiyyətə göndərilməsinə yol verilmir (maddə 242). Hamiləlik dövründə iş yerində qadınlara qarşı tələblər azaldılır və ya onlar daha yüngül və sağlam iş yerinə keçirilir. Belə hallarda da onların əsas vəzifələri üzrə orta əmək haqqı saxlanılır və əmək haqqının azaldılmasına qadağa qoyulur. Bu qaydalar yaş yarımına çatma səbəblərə görə əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina etdikdə, qadın imtinanın səbəbi barədə işəgötürəndən yazılı cavab verilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Əmək müqaviləsi bağlamaqdan imtina edilməsinin səbəblərinə görə qadın hüququnun müdafiə olunması üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. Hamilə qadınların və 3 yaşınadək uşağı olan anaların vəziyyətinin xüsusiyyətlərinə görə gecə işlərinə, iş vaxtından artıq işlərə, istirahət, iş günü hesab edilməyən bayram və digər günlərdə işə cəlb edilməsinə, habelə onların ezamiyyətə göndərilməsinə yol verilmir (maddə 242). Hamiləlik dövründə iş yerində qadınlara qarşı tələblər azaldılır və ya onlar daha yüngül və sağlam iş yerinə keçirilir. Belə hallarda da onların əsas vəzifələri üzrə orta əmək haqqı saxlanılır və əmək haqqının azaldılmasına qadağa qoyulur. Bu qaydalar yaş yarımına çatmamış uşağı olan və əmək funksiyasını yerinə yetirməklə yanaşı, uşağını yedizdirməkdə və ya əmizdirməkdə çətinlik çəkən qadınlara da aid edilir (maddə 243). Elə hallar da olur ki, işəgötürən işçilərin ixtisarı, səviyyəsinin, ixtisasının (peşəsinin) kifayət dərəcədə olmadığına görə işçinin tutduğu vəzifəyə uyğun gəlməməsi, özünün əmək funksiyasını yerinə yetirməməsi adı altında hamilə və yaxud uşaqlı ananı işdən azad etmək istəyir. Lakin dövlət, bu vəziyyətdə olan qadınların xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq Əmək Məcəlləsinin 79-cu Maddəsində bu səbəblərlə hamilə və 3 yaşınadək uşağı olan anaların işdən azad edilməsinə qadağa qoyub. İş yerlərində hüquqlarının tapdanmasının qarşısını ala bilmək üçün anaların və hamilə qadınların öz hüquqlarını bilməsi çox vacibdir.

Miras fiziki şəxsin ölümü və ya məhkəmə tərəfindən ölmüş elan edilməsi ilə açılır. Miras qoyanın öldüyü gün və ya fiziki şəxsin ölmüş elan edilməsi barədə məhkəmə qərarının qüvvəyə mindiyi gün mirasın açıldığı vaxt sayılır. Mirasın açıldığı yerin notariusu vərəsələrin ərizəsinə əsasən vərəsəlik qaydasında keçən əmlaka vərəsələrə və dövlətə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verir. Vəsiyyət edən öldükdən sonra notarius gün təyin edərək maraqlı şəxsləri vəsiyyətnamənin məzmunu ilə tanış edir. Notarius bu barədə müvafiq protokol tərtib etməlidir. Əgər vəsiyyətnamənin qoyulduğu zərf möhürlənmişdirsə, möhürün salamatlığı qeyd edilməlidir. Vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə vərəsələrə mirasın açıldığı gündən altı ay keçdikdən sonra verilir. Əgər notariusda şəhadətnamə tələb edən şəxslərdən savayı, başqa vərəsələrin olmadığı barədə məlumat vardırsa, vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə altı aydan tez də verilə bilər. Qanunla müəyyənləşdirilmiş müddətdə mirası qəbul etməyən vərəsələr mirası qəbul etmiş vərəsələrin hamısının razılığı ilə vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnaməyə yazıla bilərlər. Razılıq vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə verilənədək yazılı surətdə ifadə edilməlidir. Vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə həm bütün miras, həm də onun bir hissəsi üçün verilə bilər. Şəhadətnamə həm bütün vərəsələrə birlikdə, həm də ayrılıqda hər birinə arzularına uyğun olaraq verilir. Vərəsələrdən birinə mirasın bir hissəsi üçün vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamənin verilməsi, digər vərəsələri mirasın qalan hissəsi üçün şəhadətnamə almaq hüququndan məhrum etmir. Əgər nə qanun üzrə, nə də vəsiyyət üzrə vərəsə yoxdursa və ya vərəsələrdən heç biri mirası qəbul etməmişdirsə, yaxud bütün vərəsələr vərəsəlik hüququndan məhrum edilmişdirsə, vərəsələri olmayan əmlak dövlətə keçir; əgər miras qoyan şəxs qocalar, əlillər , sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün müəssisələrin, müalicə, tərbiyə və sosial təminat müəssisələrinin təminatında olmuşdursa, onların mülkiyyətinə keçir. Əmlak vərəsəlik hüququ üzrə dövlətə keçdikdə dövlətin vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə vәrәsәliyin açıldığı gündən altı aydan tez olmayaraq Dövlət Əmlakı Nazirliyinə verilir. Vərəsə mirasın açıldığı yer üzrə notariusa mirası qəbul etdiyi barədə ərizə verdikdə və ya əmlaka sahiblik etməyə və ya əmlakı idarə etməyə faktiki başladıqda və bununla da mirası qəbul etdiyini şəksiz nümayiş etdirdikdə miras vərəsə tərəfindən qəbul edilmiş sayılır. Əmlaka sahiblik etməyə və ya əmlakı idarə etməyə faktiki başlamağa sübut aşağıdakılar ola bilər: vərəsənin miras qoyanla birgə yaşadığı haqqında və ya miras qoyanın əmlakının vərəsə tərəfindən götürüldüyü haqqında mənzil-istismar idarəsinin arayışı, daşınmaz əmlak üçün vergilərin və ya kommunal xidmətlər üçün haqların vərəsəlik açıldıqdan sonra vərəsə tərəfindən ödənildiyi barədə Vergilər Nazirliyinin yerli İdarəsinin və ya mənzil-istismar sahələrinin arayışı və ya verginin, yaxud kommunal xidmətlər üçün haqların ödənildiyi barədə qəbz, mirasın vaxtında qəbul edilməsi faktının müəyyən olunması haqqında məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsinin surəti və miras qoyanın əmlakını vərəsənin idarə etməyə başlaması faktını təsdiq edən digər sənədlər.

Təyyarə gecikdiyi halda nə etməlisiniz? Uçuşunuz təxirə salındığı halda ne edə bilərsiniz? Uçuşunuzun gecikməsi, təxirə salınması və ya istiqamətinin dəyişməsi hallarında hansı hüquqlarınız var? – Uçuşunuzun gecikmiş sayılması üçün, gedəcəyiniz məkana 3 saatdan gec çatmış olmanız mütləqdir. Məsələn sizin təyyarəniz artıq 3 saat 15 dəqiqədir gecikir amma siz gedəcəyiniz yerə 2 saat 50 dəqiqə gecikmisinizsə bu gecikmə sayılmır. – əgər uçuşunuz gecikirsə şirkət sizi 2 dəfə e-mail, telefon, fax və ya internetlə təmin etməlidir. – əgər gecikmə 2-3 saat arasıdırsa hava yolları şirkəti sizi isti və ya soyuq içkilərlə təmin etməlidir. Yox əgər gecikmə 3 saatı keçərsə şirkət hər 3-5 saatdan bir sizi qidalanma ilə təçhiz etməlidir. – əgər təyyarəniz 8 saatdan çox gecikirsə hava yolları şirkəti sizə otelə yerləşdirmək imkanı tanımalıdır. Əgər istəsəniz ən yaxınlıqda olan oteldə gecələyə bilərsiniz, otelin xərcləri isə hava yolları şirkəti tərəfindən ödənilir. Bunlar fövqəladə hallar zamanı uçuşunuz gecikərsə hava yolları şirkətinin sizə mütləq etməli olduğu yardımlardır. Bir də uçuşunuzun hava yolları şirkətinin günahı ucbatından təxirə salınması, gecikməsi halı var. Əgər gecikmə vəya təxirə salınma şirkətin günahı ucbatından baş verərsə o zaman şirkət sizə komepnsasiya ödəməlidir. Bəs hansı hallarda şirkət sizə kompensasiya ödəməlidir? Uçuşunuzun gecikmiş və ya təxirə salınmış sayılması üçün yenə də 3 saat qaydası keçərlidir. 3 saatdan qısa zamanda şirkət sizi uçuşla təmin edərsə heç bir kompensasiya ala bilmirsiniz. Yox əgər bu müddət 3 saatı keçərsə: – gedəcəyiniz məsafə 1500 km-dən çoxdursa – 250 avro – 1500 – 3500 km arasıdırsa – 400 avro, – 3500 km-dən çoxdursa – 600 avro kompensasiya almaq hüququnuz var.

Ən son yeniliklər

Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilmişdir

tarix |

15 Jan 2019

Yanvarın 14-də Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin iclası keçirilmişdir.

Vəkilliyə qəbul imtahanı

tarix |

27 Dec 2018

Vəkilliyə qəbul imtahanının nəticəsi

Bizə yazın...