Xəbər lenti

 Şrift:



Əmirxan öləndə kənddə hamını çox kədərləndirmişdi.”Öldü canını qurtardı, bu əzab-əziyyətdən yazıq;”- deyib, çoxları deyinirdi!
Çox sakit təbiətli, qayğıkeş bir insan idi Əmirxan. Kolxozda mühasib köməkçisi işləyirdi. Ona-buna sənəd-sünət düzəltməklə, ordan-burdan beş-on manat tapıb, ailəsini dolandırırdı.
Altı qızdan sonra, oğlu Zahir dünyaya gəlmişdi. Oğlu dünyaya gələndə özünü dünyanın ən bəxtəfər bəndəsi sayırdı. Elə bilirdi ciynindən ən ağır yük götürülüb. “Daha nəslının davamçısı olacaq!
“Şükür Allah, Allahdan bir oğul payı istədim, onu da verdi. Indən sonra nə dərdim, nə sərim! Daha ölsəm də belə ayağımı rahat uzadıb ölə bilərəm”!- belə fikirləşirdi Əmirxan.
***
Əmirxanın babası Əmir xan vaxt ilə kəndxuda olub. Şura hökuməti qurulduqdan sonra kişinin əlində-ovcunda olan nəyi varsa; bütün var-dövlətini əlindən alıb, sonra da özünü sürgünə göndərmişdilər. O gündən bu günə kişidən bir xəbər-ətər çıxmamışdı.
Atası Zeynal onda körpə uşaq olub. Anası bir qarnı ac, bir qarnı tox, yetimçiliklə böyüdüb, boya-başa çatdırıb. Zeynal da oğlu dünyaya gələndə, atasının adını yaşatmaq üçün, oğlunun adını Əmirxan qoyub. “Qoy nəslimin izi itməsin”.- deyib.
***
Zahir də orta məktəbi bitirib ali məktəbə daxil oldu. Əmirxanın sevincinin həddi-hüdüdü yox idi. “Allah, sənə min şükür olsun, bu oğlu sonradan mənə verdin, yaşımin ötüb keçən vaxtı olsa da arzularım gözümdə qalmadı”.
Dost-tanış Əmirxanın sevincinə şərk olub, bir gün yığışıb onu təbrikə gəldilər, Əmirxan da gözəl bir stol açdı, Zahirin şəninə toslar qaldırıldı, yaxşı sözlər deyildi. “Gün o gün olsun İnstitutu bitirsin, toyuna yığışaq. Arzümüz budur nəvə toyunda təbrik edək səni, ay Əmirxan! Bax onda əsl həngamə olacaq”...
Bu kimi sözlər Əmirxanin sinəsinə yağ kimi yayıldı. Ən böyük arzusu idi nəvə görmək. Ürəyində tutmuşdu ki, babasından əmanət qalan adı nəvəsinə verəcək! Nə vaxtsa nəslinin əvvəlki şöhrəti qayıdacaq. Özündə b una çox əmin idi.”Ot kök üstə bitər”- deyib, öz-özünə təsəlli verirdi.
Bir gün xəbər güllə kimi gəlib kəndə çatdı ki, Zahir bir qıza ilişib, qiz yaxasından əl çəkmir ki? əl çəkmir.”Ya sənin olmalıyam, ya da qara torpağın.”- deyib, dad-aman edir. Qızın qohumları da deyib ki,”Qızın başına bir iş gəlsə, axırına çıxacağıq. Bizim el içində başımızı aşağı edib, papağımızı yerə soxa bilməzsən!” Yazıq uşaq nəfsinə qurban getmişdi.
Qız, uşağı olmadığına görə bir il əvvəl ərdən çıxıbmış. Qızin şirin dilinə uyub, ağ maya baldırları ağlını başından çıxarıb...
Qızın qardaşı ilə dost olmuşdu Zahir. Arada dostugilə gedib gəlirmiş. əndə qizla orda bir- birini görüb, aşiq-məşuq olublar. Qizmı ona vurulub, omu qıza vurulub, əllərinə fürsət düşən kimi qayda-qanunu pozüb, sərhəddi keçiblər. Bununla da Leyli-Məcnunluq başlayıb, nə başlay ıb...
Vəziyyətin Münasibətlərin pisləşdiyini görən Əmirxanın ürəyincə olmasa da toy edib Səriyyəni evinə gəlin gətirdi. Ortada bir isti münasibət olmadığına görə, O gündən evdəkilərlə Səriyyə arasındakı soyuq münasibət elə soyuq olaraq da davam etdi.
Bir dəfə Zahir Səriyyə ilə ayrılmaq fikrinə düşmüşdü. Səriyyə tərəfdən ismarıc çatdırmışdılar ki,” Ağıllı ol bala, səni elə itkin salarıq ki, yerini-yurdunu da bilən olmaz! Ağlını başına yığ, sakitcə dolan!”
Zahirin ad günündə Səriyyənin ata-anası, bacı-qardaşı, xüsusi təmtaraqla onun ad gününə gəldilər. Kişini elə təmtaraqla təbrik elədilər ki, elə bil Zahir bunlar üçün ən dəyərlı, ən qiymətli bir adam imiş, sonradan biliblər.dır. Qaynatası “Cip”in açarını xüsusi təmtaraqla ona hədiyyə etdi:”Bala, səndən artığı sürəsi deyil ki!..Yad deyilsən, sən də bizimkisən! Səni bu vaxt sevindirməyib, nə vaxt sevindirəcəyik?! Xeyr işlərə sürəsən bala! Bax, nə dərdin-sərin olsa, çəkinmə ha... Bəs biz burda kimik, nəkarəyik?!..”
***
Əmirxan yaşa görə təqaüdə çıxdıqdan sonra, işi-gücü, evdə-eşikdə, həyat-baca ilə məşğul olmaq idi. Böyükdən-kiçiyə daha hamı Əmirxana “Əmirxan müəllim”,” Əmirxan əmi” kimi yox, Əmirxan deyə müraciət edirdilər.
Əmirxanın arvadı Tükazban xeyli müddət idi ki, yataq xəstəsi düşmüşdü. Deyirdilər ki, yazıq arvad oğlunun əlacsızlığına dözməyib sinir iflici keçirib. Həkimlərin köməyi nəticəsində yaxşılaşsa da yataqdan qalxa bilməyib. Əmirxandan başqa bir qaşıq su verən də olmayıb yazıq arvada. Əmirxan qayğısina qalır, qulluğunda durardı. Arada bir qızları gələndə qulluq göstərsələr göstərərdilər, göstərməsələr bütün qayğı Əmirxanin boynunda idi.
Tükazban can verəndə Əmirxana vəsiyyət eləmişdi:” Oğlum əmanəti, onu tək buraxma! Səndən başqa heç kəsə gümanım yoxdu!”-deyib, gözünü əbədi yummuşdu.
O gündən Əmirxan qanadı qırılmış quşa dönmüşdü. Əlacsız, köməksiz vaxtlarında arvadının qarası ilə deyinirdi:”Eh!.. Ay Tükazban, canını göturub getdin, məni əlacsız qoydun bu fani dünyada, nə oğul baxır, nə də gəlin qulluq göstərir! Hələ bunlar bir yana qalsın! Bu gəlin də lap həddini aşıb. Heç əmi, dayı deməyi cəhənnəm, adımı da düzgün deməyi özünə sığışdırmır ayıb, mənimlə əmrlə danışır,”Əmir, bunu belə et, Əmir, bunu oraya qoy”, deyib, əmr verir mənə.Ömrümü demirəm, adımı da gödəldib daha!
***
Bir həftədən çox idi ki,yatağa düşmüşdü Əmirxan.Yazıq kişi can verə bilmirdi. Gözlərini bir nöqtəyə zilləyib qalmışdı. Nitqi tam tutulmuşdu.Qohum-əqraba, qonum-qonşu ona baş çəkməyə gələndə kövrəlib gözlərind� �n bir-iki damçı yaş axırdı..
Kişinin ölüb, canını qurtarmasını ən çox gəlini səbisizliklə gözləyirdi:”Ölüb qurtarsaydı, işimizi bilərdik, Deyəsən, bu kişi ölmək istəmir, məqsədi bizi öldürməkdir. Gedib-gələnin ayağı altında itib-bataağıq daha... Bir yolluq ölsəydi, öz canını da qurtarardı, bizim canımız da”...
Öz-özünə deyinirdi ki, teleofon zəngi onu xəyaldan ayırdı...
-Hə, ana, eşidirəm?
-Qızım necədi işlərkişidən nə xəbər-ətər var, indi vəziyyəti necədi?
-Eh... Ana, nə ölən kimi ölür, nə də dirilən kimi dirilir!
-Hə, qızım, nədənsə nigarandı, nəyisə gözlədiyi var!.. Ona görə can vermək istəmir! Deyirlər, belə olanda ovcuna daş qoyurlar, onda can verir!
Bu sözlər gəlin üçün göydən düşmə oldu. Gedib həyətdan bir daş gətirib qaynatasının ovcuna qoydu.
Əmirxan elə bil bu daşa bənd imiş. Arzuları kimi, ölə bilməyən canı da sanki çoxdan daşa dönmüşdü...

Submit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Şərh yaz


Təhlükəsizlik kodu
Yenilə

Sayğac